W skrócie
- Grunt pod biurowiec wycenia się od czynszu. Od wartości wynajętego budynku, czyli dochodu z powierzchni najmu (GLA) podzielonego przez stopę kapitalizacji, odejmuje się koszty budowy i zysk dewelopera; reszta to cena, jaką można zapłacić za grunt.
- Nowych biur ubywa. W 2025 r. oddano 386 818 m² powierzchni użytkowej nowych budynków biurowych, o 69% mniej niż w 2020 r., a pustostan w dziewięciu największych miastach biurowych wynosi łącznie 13,1%.
- Rachunek jest bardzo wrażliwy. W modelu NBP nowy biurowiec klasy A z kredytem na 80% kosztów daje ujemny zwrot z kapitału we wszystkich dziewięciu badanych miastach.
- UA to biura, nie mieszkania. Na terenie UA mieszkania i hotel wymagają przeznaczenia uzupełniającego w tekście planu albo zmiany planu zgodnej ze strefą planu ogólnego.
- W centrach liczy się prawo do gruntu. Przy użytkowaniu wieczystym opłata roczna za grunt pod biura wynosi 3% jego wartości, a za niezabudowanie w terminie organ może naliczyć dodatkowo 10% wartości za pierwszy rok i o 10% więcej za każdy kolejny.
Źródło: GUS, Efekty działalności budowlanej w 2025 r., stan na 2025 r.
Źródło: Cushman & Wakefield, MarketBeat Poland Offices Q2 2026; NBP, informacja o rynku nieruchomości za II kw. 2026 r., stan na II kw. 2026.
Źródło: Ustawa o gospodarce nieruchomościami, art. 63 i 72, stan na 3 października 2026.
Czym jest teren pod biura i kto kupuje
Teren pod biura to działka, której plan miejscowy nadał przeznaczenie biurowe: w planach sporządzanych według rozporządzenia z 7 września 2026 r. to teren UA (usług biurowych i administracji) albo jego podklasa UAB. Biura mieszczą się też na terenie oznaczonym samym U, bo teren usług obejmuje wszystkie podklasy usług.
Plany, do których gmina przystąpiła wcześniej, mają symbole z rozporządzenia z 2021 r. (także UA i UAB) albo z 2003 r., które nie znało osobnej klasy dla biur; wtedy biura stoją na terenie U albo pod symbolem lokalnym.
Źródło: Rozporządzenie w sprawie projektu MPZP (Dz.U. 2026 poz. 1192), § 10 i zał. nr 1, stan na 3 października 2026.
Na takim gruncie powstają biurowce w centrach miast, parki biurowe przy obwodnicach i siedziby firm, także budowane przez dewelopera pod jednego użytkownika (build-to-suit). Kupują deweloperzy biurowi, firmy szukające siedziby i inwestorzy w budynki o kilku funkcjach.
Nowe budynki biurowe oddane do użytkowania w Polsce
| Rok | Budynki | Powierzchnia użytkowa, m² |
|---|---|---|
| 2020 | 527 | 1 236 280 |
| 2021 | 476 | 933 972 |
| 2022 | 518 | 765 439 |
| 2023 | 497 | 729 992 |
| 2024 | 471 | 439 474 |
| 2025 | 451 | 386 818 |
Źródło: GUS, Bank Danych Lokalnych, temat P3812, stan na 2025 r.
Nowy budynek biurowy z 2025 r. miał przeciętnie 0,9 tys. m², o 36% mniej niż średnio w latach 2021–2025, a w I półroczu 2026 r. powierzchnia nowych biur była o 12,9% mniejsza niż rok wcześniej. Najwięcej przybyło w województwie mazowieckim (97 985 m²); województwa porównuje mapa zabudowy usługowej.
Źródło: GUS, Efekty działalności budowlanej w 2025 r. i Budownictwo w 1 półroczu 2026 r., stan na I półrocze 2026.
Bez planu miejscowego biurowiec wymaga warunków zabudowy, a te — przy wnioskach złożonych od 1 września 2026 r. — gmina wyda tylko wtedy, gdy ma plan ogólny, i tylko w obszarze uzupełnienia zabudowy. W planie ogólnym biura należą do profilu podstawowego stref SW, SJ i SU.
Źródło: Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (upzp), art. 61; profile stref (Dz.U. 2026 poz. 826), stan na 3 października 2026.
Jak zarabia grunt pod biurowiec
Grunt pod biurowiec zarabia przez budynek: najemcy płacą czynsz, a deweloper sprzedaje wynajęty budynek inwestorowi drożej, niż kosztowała budowa z gruntem. Ile z tej różnicy dostanie sprzedający działkę, zależy od czynszu, który najemcy naprawdę zapłacą, i od tempa wynajmu.
Czynsze zapisuje się zwykle w euro za m² GLA miesięcznie, a najemców przyciągają miesiące bez czynszu i wkład właściciela w aranżację biura. Dlatego wartość liczy się od czynszu efektywnego.
Przednajem zmniejsza ryzyko, ale go nie usuwa: z dwóch biurowców Echo Investment oddanych w 2026 r. krakowski był 30 czerwca wynajęty w 94%, a wrocławski w 45%. W sześciu projektach biurowych tej spółki roczny NOI przy pełnym wynajmie to 9,2–11,0% budżetu z gruntem (obliczenie redakcji), a jej biurowce wyceniano przy stopach 5,95–7,50%. Na tej różnicy, czyli na stopie zwrotu z kosztu wyższej od stopy kapitalizacji, zarabia deweloper.
Źródło: Echo Investment, raport za I półrocze 2026 r., s. 57–58 i 137, stan na 30 czerwca 2026.
Jak rynek wycenia grunt pod biurowiec
Działkę pod biurowiec wycenia się metodą pozostałościową: od wartości wynajętego budynku, czyli NOI podzielonego przez stopę kapitalizacji, odejmuje się koszty budowy, finansowania i zysk dewelopera. Gdy rośnie pustostan, maleją NOI i wartość budynku, a koszty zostają, więc wartość rezydualna gruntu spada wielokrotnie szybciej niż wartość budynku.
Biura w dziewięciu miastach (II kw. 2026)
| Miasto | Czynsz prime, €/m² (C&W) | Pustostan (C&W) | Czynsz klasy A, €/m² (NBP) | Koszt m² biur z gruntem, € (NBP) | Czynsz roczny / koszt |
|---|---|---|---|---|---|
| Warszawa | 24,00–29,00 (poza centrum 15,00–19,00) | 8,5% | 23,31 | 4 581 | 6,1% |
| Kraków | 15,00–18,00 | 19,0% | 15,5 | 3 324 | 5,6% |
| Wrocław | 13,50–16,50 | 21,8% | 14,7 | 3 252 | 5,4% |
| Trójmiasto | 14,00–16,00 | 10,4% | 15,9 | 3 255 | 5,9% |
| Katowice | 13,50–15,50 | 22,2% | 14,8 | 3 179 | 5,6% |
| Poznań | 13,50–16,25 | 11,5% | 15,4 | 2 990 | 6,2% |
| Łódź | 12,50–14,00 | 19,8% | 15,0 | 3 123 | 5,8% |
| Szczecin | 13,00–14,00 | 8,4% | 16,1 | 3 317 | 5,8% |
| Lublin | 12,00–13,75 | 10,5% | 15,5 | 2 930 | 6,3% |
Źródło: NBP, informacja o rynku nieruchomości za II kw. 2026 r., tab. 4–12; Cushman & Wakefield, MarketBeat Poland Offices Q2 2026; ostatnia kolumna — obliczenie redakcji, stan na II kw. 2026.
Ostatnia kolumna to roczny czynsz z m² jako procent kosztu biura z gruntem, przed pustostanem: 5,4–6,3%, mniej więcej tyle, ile stopa kapitalizacji. Wartość gotowego budynku jest więc zbliżona do kosztu budowy z gruntem i na zysk dewelopera zostaje mało; przy kredycie na 80% kosztów, oprocentowanym 5,3%, NBP wylicza ujemny zwrot z kapitału, od −4,1% w Warszawie do −16,7% w Łodzi. Po kursie średnim NBP z 2 października 2026 r. (4,3745 zł) koszt biur z gruntem to od ok. 12 817 zł/m² w Lublinie do ok. 20 040 zł/m² w Warszawie.
Stopa kapitalizacji biurowców najwyższej klasy w Warszawie (prime) wynosi 5,75%, a NBP wylicza dla klasy B 8,5%, ale z kosztem amortyzacji, więc nie porównuje się jej wprost z danymi doradców. Dla miast regionalnych publiczne raporty nie podają stopy liczbą.
Źródło: Cushman & Wakefield, MarketBeat Warsaw Offices Q2 2026; NBP, informacja za II kw. 2026 r., tab. 13; kurs euro z tabeli 192/A/NBP/2026, stan na 2 października 2026.
Cen gruntów pod biurowce nie publikuje GUS ani NBP. Grunty pod zabudowę handlowo-usługową w miastach na prawach powiatu sprzedawano w 2024 r. średnio po ok. 744 zł/m² (obliczenie redakcji), a w Rejestrze Cen Nieruchomości grunty pod biura trafiają do terenów zabudowy usługowej, więc transakcje z okolicy trzeba przejrzeć ręcznie.
Źródło: GUS, Obrót nieruchomościami w 2024 r.; rozporządzenie o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2026 poz. 1094), stan na 2024 r.
Własne liczby wstawisz do kalkulatora wartości gruntu w trybie „Biura”; wzory i ich ograniczenia wyjaśnia metodologia.
Na co uważać: due diligence
Przed zakupem sprawdza się w wypisie i wyrysie symbol terenu, listę funkcji i parametry zabudowy, a w księdze wieczystej — kto ma prawo do gruntu, jakie prawa i roszczenia go obciążają i czy nie ma wzmianek o wnioskach. W centrum miasta dochodzą zabytki, warunki gruntowe pod garaż podziemny i budowla ochronna.
Działka pod biurowiec: co sprawdzić przed zakupem
-
Co sprawdzićSymbol i lista funkcji: UA, UAB albo U, przeznaczenie uzupełniające i wykluczane
Dokument i urządWypis i wyrys z planu, Rejestr Urbanistyczny
Sygnał ostrzegawczyBrak mieszkań i usług turystyki w tekście planu; plan sprzed 24 września 2023 r. z własnymi definicjami intensywności
-
Co sprawdzićStrefa planu ogólnego (działka bez planu miejscowego)
Dokument i urząde-Wyrys z planu ogólnego (bezpłatny)
Sygnał ostrzegawczyGmina nie ma obowiązującego planu ogólnego; działka leży poza obszarem uzupełnienia zabudowy
-
Co sprawdzićWysokość, intensywność, linie zabudowy
Dokument i urządTekst i rysunek planu; przy lotnisku Urząd Lotnictwa Cywilnego
Sygnał ostrzegawczyLimit wysokości niższy niż program; budynek ponad powierzchnią ograniczającą przeszkody lotniska; dawne warunki techniczne (m.in. przesłanianie sąsiadów) tylko na oświadczenie z art. 102a Prawa budowlanego
-
Co sprawdzićMiejsca postojowe i komunikacja zbiorowa
Dokument i urządTekst planu
Sygnał ostrzegawczyGórny limit w śródmieściu (w Warszawie i Krakowie 0,5–1,0 miejsca na 100 m² powierzchni użytkowej); w Poznaniu plan obniża minimum dla biur do 500 m od tramwaju z 2,5 do 1,0 miejsca na 100 m²
-
Co sprawdzićDział II księgi: własność czy użytkowanie wieczyste, cel i termin zabudowy
Dokument i urządKsięga wieczysta, umowa użytkowania wieczystego, starosta lub prezydent miasta
Sygnał ostrzegawczyMinął termin zabudowy; spór o aktualizację opłaty przed samorządowym kolegium odwoławczym
-
Co sprawdzićDziały III i IV, roszczenia byłych właścicieli, pierwokup
Dokument i urządAkta księgi, archiwum starosty, w Warszawie urząd miasta (grunty dekretowe)
Sygnał ostrzegawczyWzmianka o wniosku; cudze roszczenie z umowy przedwstępnej; wywłaszczenie i zmiana celu; pierwokup gminy przy użytkowaniu wieczystym gruntu niezabudowanego
-
Co sprawdzićZabytki, archeologia i grunt pod garaż
Dokument i urządRejestr zabytków NID, wojewódzki konserwator, opinia geotechniczna
Sygnał ostrzegawczyBadania archeologiczne na koszt inwestora; woda na poziomie posadowienia, nasypy, stare fundamenty
-
Co sprawdzićBudowla ochronna, moc i ładowarki
Dokument i urządZawiadomienie wójta o zamiarze budowy; warunki przyłączenia od operatora sieci
Sygnał ostrzegawczyBudynek użyteczności publicznej z kondygnacją podziemną albo ponad 5 000 m² powierzchni nadziemnej; brak wolnej mocy; przy ponad 10 stanowiskach punkt ładowania (poza budynkami MŚP)
Źródło: Plany miejscowe Warszawy (XII/395/2024), Krakowa (XIX/439/25) i Poznania (XIX/353/IX/2025); ustawa o ochronie ludności, art. 93–95a; ustawa o elektromobilności, art. 12a; Prawo budowlane, art. 102a, stan na 3 października 2026.
Czy plan pozwoli na mieszkania albo hotel
Tak, jeśli te funkcje mieszczą się w symbolu terenu albo w przeznaczeniu uzupełniającym zapisanym w tekście planu. Teren U obejmuje usługi turystyki (UT), więc hotel jest tam możliwy, jeśli plan go nie wyklucza, a teren UA tylko biura i administrację; mieszkania wymagają terenu łączonego, np. MW-U. Bez planu miejscowego rozstrzyga strefa planu ogólnego: zabudowa wielorodzinna należy do profilu strefy SW, a strefa SU obejmuje usługi bez mieszkań.
Źródło: Rozporządzenie o projekcie MPZP (Dz.U. 2026 poz. 1192), zał. nr 1 cz. II; profile stref planu ogólnego (Dz.U. 2026 poz. 826), stan na 3 października 2026.
Fragment opisuje przepisy w ogólnym zarysie i nie jest poradą prawną ani podatkową. Skutki dla konkretnego terenu sprawdź przed transakcją z prawnikiem albo doradcą podatkowym.
Finansowanie
Budowę biurowca finansuje kredyt, kapitał dewelopera albo fundusz, który płaci w transzach i przejmuje gotowy budynek. Przepisy nie dają ulgi za przednajem: kredyt na grunt i budowę obiektu komercyjnego ma od 2025 r. wagę ryzyka 150%, a obniżkę do 100% przewidziano tylko dla budownictwa mieszkaniowego (art. 126a CRR).
- Limit kredytu. Rekomendacja S zaleca kredyt do 75% wartości nieruchomości komercyjnej (80% z dodatkowym zabezpieczeniem); zalecenie nie obejmuje siedziby, w której kredytobiorca sam prowadzi działalność.
- Analiza banku. Bank bada wrażliwość projektu na stopy procentowe, kursy walut, koszty i opóźnienia oraz porównuje czynsze z rynkowymi.
- Fundusz zamiast banku. Takie finansowanie łączy umowę o roboty budowlane, gwarancję zapłaty dla wykonawcy (art. 647 i 649¹ Kodeksu cywilnego, dalej KC), przelew czynszów (art. 509 KC) i umowę przedwstępną sprzedaży gotowego budynku.
Źródło: KNF, Rekomendacja S, 8.18–8.20 i 15.7–15.8; rozporządzenie (UE) 2024/1623, art. 126a, stan na 3 października 2026.
Fragment opisuje przepisy w ogólnym zarysie i nie jest poradą prawną ani podatkową. Skutki dla konkretnego terenu sprawdź przed transakcją z prawnikiem albo doradcą podatkowym.
Prawo i podatki
Gdy niezabudowaną działkę w terenie UA sprzedaje podatnik VAT, stawka wynosi 23% (stan na 3 października 2026 r.), bo działka, której plan pozwala na zabudowę, jest terenem budowlanym, a zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT obejmuje tylko tereny niebudowlane. Osoba prywatna sprzedająca własny majątek działa poza VAT; wtedy 2% podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) od wartości rynkowej płaci kupujący. Te same zasady dotyczą sprzedaży prawa użytkowania wieczystego.
Źródło: Ustawa o VAT, art. 2 pkt 33, art. 7, 43 i 146ef; ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych, art. 2 i 7, stan na 3 października 2026.
Mieszkania albo hotel zamiast biur
Zmiana funkcji wymaga nowego planu miejscowego albo zintegrowanego planu inwestycyjnego, który rada gminy uchwala na wniosek inwestora (art. 37ea upzp); plan miejscowy musi przy tym mieścić się w profilu strefy planu ogólnego (art. 20). Gdy nowy plan podniesie wartość działki, sprzedaż w ciągu 5 lat może obciążyć renta planistyczna do 30% wzrostu wartości (art. 36 ust. 4 i art. 37 upzp).
Przy użytkowaniu wieczystym zmiana celu zmienia opłatę roczną: za biura płaci się 3% wartości gruntu, za działalność turystyczną 2%. Gdy stawka spada, strony mogą ustalić jednorazową opłatę do dwukrotności dotychczasowej opłaty rocznej, przy gruncie wartym 4 mln zł do 240 000 zł (art. 73 ust. 2b–2c ustawy o gospodarce nieruchomościami, dalej ugn; obliczenie redakcji). Opłatę roczną aktualizuje się nie częściej niż co 3 lata (art. 77 ugn).
Źródło: upzp, art. 20, 36–37 i 37ea; ugn, art. 72–73 i 77, stan na 3 października 2026.
Podatek od nieruchomości i zabytki
W 2026 r. gmina pobiera najwyżej 1,45 zł/m² od gruntu związanego z działalnością, 35,53 zł od każdego m² powierzchni użytkowej budynku biurowego i 2% wartości od parkingu poza budynkiem, który od 2025 r. jest budowlą. Dla gruntu w rejestrze zabytków opłata z użytkowania wieczystego jest o połowę niższa (art. 73 ust. 4 ugn).
Źródło: Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, art. 5 i zał. nr 4; obwieszczenie MF (M.P. 2025 poz. 726), stan na 3 października 2026.
Fragment opisuje przepisy w ogólnym zarysie i nie jest poradą prawną ani podatkową. Skutki dla konkretnego terenu sprawdź przed transakcją z prawnikiem albo doradcą podatkowym.
Jak sprzedać dyskretnie
Działkę pod biura sprzedaje się bez ogłoszenia, wysyłając krótki opis kilku deweloperom i firmom szukającym siedziby, a pełną dokumentację udostępnia się tym, którzy podpiszą zobowiązanie do poufności. Kupujący szybciej oceni grunt, gdy dostanie koncepcję z bilansem powierzchni, decyzje i opis innych funkcji, na które pozwala plan.
Teczka dla kupujących, najlepiej w wirtualnym pokoju danych z dostępem tylko dla wybranych osób:
- wypis i wyrys z planu (wypis 30 albo 50 zł, wyrys 20 zł za stronę A4) albo bezpłatny e-Wyrys z planu ogólnego;
- odpis księgi, a przy użytkowaniu wieczystym umowa z terminami zabudowy i potwierdzenie zapłaty opłat;
- koncepcja z powierzchnią całkowitą, GLA i liczbą miejsc postojowych;
- warunki przyłączenia energii i opinia geotechniczna.
Źródło: Ustawa o opłacie skarbowej, zał. cz. I pkt 51, stan na 3 października 2026.
Pozwolenie na budowę i decyzję środowiskową przenosi się na kupującego za zgodą strony (art. 40 Prawa budowlanego, art. 72a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku), więc grunt można sprzedać z projektem gotowym do budowy. Warunki zapisuje się w umowie przedwstępnej w formie aktu notarialnego, bo tylko taka umowa pozwala żądać zawarcia umowy przenoszącej własność (art. 390 § 2 KC). Od 2027 r. wniosek o warunki zabudowy wymaga prawa do dysponowania działką na cele budowlane (art. 63 ust. 1a upzp), więc kupujący potrzebuje go w umowie z właścicielem.
Właściciel prywatny musi uważać, komu zleca przygotowanie sprzedaży: według Trybunału Sprawiedliwości UE sprzedający może stać się podatnikiem VAT, gdy robi to za niego profesjonalista działający jak handlowiec (wyrok C-213/24).
Źródło: Prawo budowlane, art. 40; KC, art. 390; upzp, art. 63; wyrok TSUE z 3.04.2025, C-213/24, stan na 3 października 2026.
Fragment opisuje przepisy w ogólnym zarysie i nie jest poradą prawną ani podatkową. Skutki dla konkretnego terenu sprawdź przed transakcją z prawnikiem albo doradcą podatkowym.
Gdzie szukać takich ofert
Działki pod biura sprzedają głównie spółki z gruntem zbędnym w działalności, deweloperzy porządkujący bank ziemi i użytkownicy wieczyści gruntów w centrach miast; gminy i Skarb Państwa sprzedają swoje grunty w przetargach. Rejestr Cen Nieruchomości nie ujawnia nazw stron, ale przy każdej transakcji zapisuje jej tryb (wolny rynek, przetarg, egzekucja) i to, czy grunt zbyła osoba fizyczna, spółka, samorząd czy Skarb Państwa; tak widać, kto w okolicy pozbywa się gruntów.
Źródło: Geoportal, usługa WFS Rejestru Cen Nieruchomości (atrybuty transakcji), stan na 3 października 2026.
Część działek pod biura trafia do kupujących bez publicznego ogłoszenia: właściciel pokazuje je tylko inwestorom, którzy szukają gruntu o takich parametrach.
Pytania i odpowiedzi
Ile wart jest grunt pod biurowiec w centrum?
Tyle, ile kupujący może zapłacić po odjęciu od wartości wynajętego budynku kosztów budowy, finansowania i zysku dewelopera, więc decydują czynsz, pustostan i stopa kapitalizacji. GUS i NBP nie publikują cen gruntów pod biurowce; grunty pod zabudowę handlowo-usługową w miastach na prawach powiatu kosztowały w 2024 r. średnio ok. 744 zł/m².
Czy na terenie UA zbuduję mieszkania albo hotel?
Tylko wtedy, gdy tekst planu dopuszcza je jako przeznaczenie uzupełniające, bo UA to teren usług biurowych i administracji. Hotel stanie na terenie oznaczonym samym U, jeśli plan go nie wyklucza, a mieszkania wymagają terenu łączonego, np. MW-U, albo nowego planu zgodnego ze strefą planu ogólnego.
Co to jest czynsz efektywny?
To czynsz po odjęciu zachęt dla najemcy, czyli miesięcy bez czynszu i wkładu właściciela w aranżację biura, rozłożonych na okres umowy. W przykładzie z tej strony pół roku bez czynszu i 150 euro wkładu na m² obniżają czynsz z 16 do 11,90 euro za m² miesięcznie.
Ile miejsc postojowych może mieć biurowiec w centrum?
Tyle, ile pozwala plan miejscowy, a plany śródmieść ustalają górny limit albo przedział od minimum do maksimum. W przejrzanych planach śródmieścia Warszawy i Krakowa maksimum dla biur to 0,5–1,0 miejsca na 100 m² powierzchni użytkowej, a plany poza centrami wymagają minimum 0,8–3,0 miejsca.
Jak wykupić grunt w użytkowaniu wieczystym?
Umową z gminą albo Skarbem Państwa, które mogą sprzedać grunt użytkownikowi wieczystemu bez przetargu, ale nie muszą, bo termin na zgłoszenie ustawowego roszczenia o wykup minął 31 sierpnia 2024 r. Cena gruntu wykorzystywanego w działalności to co najmniej 20 opłat rocznych i najwyżej jego wartość (art. 69 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami).
Czy sprzedaż działki pod biurowiec podlega VAT?
Tak, gdy sprzedaje podatnik VAT: działka przeznaczona w planie pod zabudowę jest terenem budowlanym, więc stawka wynosi 23% (stan na 3 października 2026 r.). Jeśli sprzedaje osoba prywatna, która tylko zarządza swoim majątkiem, VAT nie występuje, a podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości 2% płaci kupujący.